Görme Engelliler

Çermik

TARİHÇE

Çermik Sancağı, idaresi özel bir şekle bağlanan 8 sancaktan bir tanesidir. 1518 de tutulan ilk Osmanlı Tahrir Defterlerinde Diyarbakır Eyaletinin 12 Sancağı kayıtlıdır. Bunlar; Amid, Mardin, Sincar, Çemizgezek, Urfa, Birecik, Siverek, Çermik, Ergani, Harput, Arapkir ve Kiği (Batı Bingöl) 1540 tarihli tahrir defterinde Diyarbakır Eyaletinde 15 Sancak ve 11 Ocaklık kayıtlıdır. Çermik bu 15 sancaktan biridir. Tanzimat’la (1939) Dirlik idaresi kaldırılıp 1868 yerine vilayetler kuruldu. 1871 tarihli Diyarbakır Salnamesi’ne (yıllık) göre Diyarbakır’ın idari teşkilatı şöyledir Amid Sancağı’na bağlı ilçeler; Siverek, Lice, Silvan, Resulyn, Ergani Madeni ilçeleridir. Çermik, Ergani Madeni ilçesine bağlı bir bucak merkezi olmuştur. 1883 tarihli Diyarbakır Salnamesi’nde Diyarbakır’ın idari teşkilatında önemli değişmeler olmuştur. Elazığ il olduğundan Diyarbakır’dan ayrılmıştır. Ergani Madeni, sancak olmuş. Çermik’te ilçe teşkilatı kurulmuş ve Ergani Sancağı’na bağlanmıştır. Bu durum 20 Nisan 1924 yılına kadar devam etmiştir. 20 Nisan 1924 yılında çıkarılan Mülga Teşkilat-ı Esasi’ye Kanunu’nun (Anayasa) 89’ncu maddesi gereği sancaklar kaldırılmış ve idari teşkilatlanma vilayet, kaza, nahiye, kasaba ve köy şeklinde tespit edilmiştir. Bu değişiklikle Çermik, Diyarbakır’ın ilçesi durumuna gelmiştir.

Coğrafya

Diyarbakır iline bağlı olan Çermik ilçesi 390-27’ doğu boylamı, 380-07’ kuzey enlemleri arasında bulunmaktadır. Denizden yüksekliği 700 m’dir. 1032 Km2’lik yüzölçümü sahip olan Çermik İlçesini Kuzey-Batı ve Kuzeyden Çüngüş; Doğudan Ergani; Güneyden Siverek (Şanlıurfa) ve Batıdan Gerger (Adıyaman) ilçeleri çevrelemektedir. Çermik İlçe merkezi, Diyarbakır’ın kuzeybatısında, Sinek Çayı kıyısında uzanan Kale ve Heykel dağları ile çevrili olup Diyarbakır’a uzaklığı 90 Km’dir. Çermik ilçesini kuzeyden Güneydoğu Torosların devamı olan dağlar çevreler. İlçenin batısında Aşukar, kuzeybatısında Gelincik, kuzeyinde Büyük Heykel, güneyinde ise Petekkaya sırtları yer alır. Sinan Dağı ilçenin kuzeybatı tarafındaki Gelincik Dağı’nın orta kısmında yer alır. Dağların yüksekliği kuzeyden güneye doğru azalma gösterir. İlçenin önemli akarsuları; Sinek Çayı, Midye Çayı, Gözsuyu, Beylik Madrap Suyu ve Sinan Suyu’dur. İlçe yer altı suları bakımından zengindir. Pek çok yerde küçük kaynaklara rastlanır. Mineral yönünden zengin Çermik Kaplıcası önemli turizm merkezidir.